Sanayide fiyatların yeni pusulası: Toplam endeks devrede
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), sanayi sektörüne ilişkin fiyat hareketlerini daha kapsamlı biçimde izlemeyi mümkün kılacak yeni bir istatistiki çalışmayı kamuoyunun erişimine sunmaya hazırlanıyor.
Kurum, 2010 temel yıllı Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi’ni (TSÜFE), yarından itibaren TÜİK Veri Portalı üzerinden yayımlayacak.
Böylece hem yurt içi hem de yurt dışına yönelik üretici fiyatlarını bütüncül biçimde değerlendiren yeni bir gösterge, araştırmacıların ve politika yapıcıların kullanımına açılmış olacak.
TÜİK’in resmi internet sitesinde yayımlanan duyuruya göre, söz konusu endeks Avrupa Birliği’nin iş istatistiklerine ilişkin mevzuatıyla uyumlu biçimde hazırlandı.
Bu çerçevede, hâlihazırda yayımlanmakta olan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ile Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verileri belirli ağırlıklar kullanılarak bir araya getirildi ve 2010 yılı temel alınarak Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi oluşturuldu.
Böylelikle sanayi sektörünün toplam üretim çıktısındaki fiyat değişimlerini tek bir göstergede izlemek mümkün hale geldi.
Sanayide Fiyat Nabzı Tek Endekste Atacak
Bilindiği üzere Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, belirli bir dönem içerisinde Türkiye sınırları içinde üretilen ve yine yurt içinde satışı gerçekleştirilen sanayi ürünlerinin üretici fiyatlarındaki değişimi ölçüyor.
Bu endeks, üreticilerin iç pazara sunduğu malların fiyat hareketlerini izlemek açısından önemli bir referans niteliği taşıyor.
TÜİK’ten Ekonomik Analizleri Güçlendirecek Yeni Adım
Öte yandan Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi ise Türkiye’de üretilip ihraç edilen sanayi ürünlerinin üretici fiyatlarındaki değişimi ortaya koyuyor. Böylece ihracata konu olan ürünlerdeki maliyet ve fiyat gelişmeleri ayrı bir endeksle takip edilebiliyor.
İç ve Dış Piyasa Fiyatları Artık Tek Çatı Altında
Yeni yayımlanacak Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi ise bu iki endeksi, sanayi üretim yapısındaki paylarına göre belirlenen ağırlıklarla birleştirerek daha geniş kapsamlı bir fiyat göstergesi sunuyor.
Başka bir ifadeyle, hem iç pazara hem de dış pazara yönelik üretimin fiyat dinamikleri tek bir çatı altında toplanmış oluyor.
Bu bütüncül yaklaşım, sanayi sektörünün genel fiyat eğilimini daha net ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirmeye olanak sağlıyor.
Sanayi Üretiminde Fiyat Dinamiklerine Bütüncül Bakış
Endeksin 2010 temel yıllı olarak hesaplanması, fiyat değişimlerinin 2010 yılı referans alınarak karşılaştırıldığı anlamına geliyor.
Temel yıl uygulaması, endeks hesaplamalarında uluslararası standartlara uygunluğu ve zaman içindeki değişimlerin sağlıklı biçimde ölçülmesini amaçlıyor.
Bu çerçevede 2010 yılı, fiyat düzeyinin 100 kabul edildiği bir başlangıç noktası olarak kullanılıyor ve sonraki dönemlerdeki artış ya da azalışlar bu baz üzerinden hesaplanıyor.
Ekonomik Öngörüler İçin Kritik Veri Seti Devreye Giriyor
TÜİK’in duyurusunda ayrıca, Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi’nin sanayi üretim endeksi ile sanayi sektörü için hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) hacim endekslerinde deflatör olarak kullanılacağına dikkat çekildi.
Deflatör, nominal değerleri reel değerlere dönüştürmek amacıyla kullanılan bir fiyat göstergesi olarak biliniyor.
Bu bağlamda söz konusu endeks, üretim ve milli gelir verilerinin enflasyondan arındırılmış biçimde hesaplanmasına katkı sağlayacak. Böylece ekonomik büyümenin ve sanayi performansının daha doğru analiz edilmesi mümkün olacak.
GSYH Hesaplamalarında Yeni Referans Noktası
Endeksin kamuoyuna açık hale getirilmesiyle birlikte akademisyenler, ekonomistler, yatırımcılar ve kamu kurumları daha kapsamlı veri setlerine erişebilecek.
Sanayi sektöründeki fiyat değişimlerinin hem iç hem dış talep boyutuyla birlikte izlenmesi, ekonomik öngörüler açısından önemli bir veri kaynağı oluşturacak.
Özellikle ihracat ağırlıklı üretim yapan sektörlerde maliyet ve fiyat gelişmelerinin genel sanayi fiyatları üzerindeki etkisi daha net analiz edilebilecek.
Sanayi Sektöründe Fiyat Hareketleri Daha Şeffaf
TÜİK, referans aya ilişkin sonuçların her ay düzenli olarak yayımlanacağını da duyurdu. Buna göre, ilgili aya ait Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi sonuçları, takip eden ayın 20’nci günü saat 16.00’da kamuoyuna açıklanacak.
Eğer ayın 20’si resmi tatile denk gelirse, veriler izleyen ilk iş günü yine saat 16.00’da yayımlanacak. Bu takvim, kullanıcıların veri açıklama zamanlarını önceden bilmesini ve planlamalarını buna göre yapmasını sağlayacak.
Araştırmacılar ve Karar Alıcılar İçin Güçlü Veri Kaynağı
Verilere erişim ise TÜİK Veri Portalı üzerinden gerçekleştirilebilecek. Kullanıcılar, portalda “Fiyat İstatistikleri” teması altında yer alan “Sanayi Üretici Fiyat Endeksleri” kategorisini seçerek ilgili tablo ve zaman serilerine ulaşabilecek. Böylece hem güncel veriler hem de geçmiş dönemlere ait istatistikler detaylı biçimde incelenebilecek.
AB Mevzuatına Uyumlu Yeni Endeks Yayımlanıyor
Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi’nin yayımlanması, Türkiye’nin istatistik altyapısının güçlendirilmesi açısından da önem taşıyor.
Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu şekilde geliştirilen bu gösterge, uluslararası karşılaştırmalara imkân tanırken, Türkiye ekonomisinin sanayi ayağına ilişkin fiyat dinamiklerini daha kapsamlı bir çerçevede sunacak.
Özellikle politika yapıcılar açısından, sanayi sektöründeki fiyat baskılarının ve maliyet eğilimlerinin bütüncül bir göstergeyle izlenmesi, para ve maliye politikası kararlarında destekleyici bir görev alabilecek.
Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi Erişime Açılıyor
TÜİK tarafından 2010 temel yılı esas alınarak hazırlanan Toplam Sanayi Üretici Fiyat Endeksi, hem iç hem dış pazara yönelik sanayi üretiminin fiyat değişimlerini tek bir endeks altında toplayan yeni ve kapsamlı bir istatistik olarak dikkat çekiyor.
Düzenli yayımlanacak veriler sayesinde ekonomik analizlerin derinliği artacak, sanayi sektörüne ilişkin fiyat gelişmeleri daha sağlıklı değerlendirilebilecek ve ekonomik öngörüler daha güçlü veri temeline dayanabilecek.
