Enflasyon umudu yerinde saydı, Güvenli liman altın zirveye çıktı

Şubat ayına ilişkin yayımlanan ve 3 bin 217 hanenin katılımıyla hazırlanan çalışma, ekonomik algının mevcut durumunu ve gelecek 12 aya dair öngörüleri ortaya koyması bakımından dikkat çekici sonuçlar içeriyor.

Anket verilerine göre, hanehalkının 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya kıyasla herhangi bir değişim göstermedi. Vatandaşların gelecek bir yıl için öngördüğü yıllık enflasyon oranı yüzde 48,81 seviyesinde sabit kaldı.

Ekonomik Algıda Temkinli Bekleyiş

Bu durum, enflasyon beklentilerinde kısa vadede belirgin bir iyileşme ya da bozulma algısının oluşmadığını gösteriyor.

Beklentinin yüksek seviyesini koruması, fiyat artışlarına ilişkin endişelerin devam ettiğine işaret ederken; aylık bazda değişim yaşanmaması ise ekonomik görünümde temkinli bir bekleyişin hâkim olduğunu düşündürüyor.

Ankette öne çıkan bir diğer başlık ise fiyat artışlarının hangi mal ve hizmet gruplarında yoğunlaştığına ilişkin değerlendirmeler oldu.

Katılımcıların hem son bir yıl içinde fiyatlarının en fazla yükseldiğini düşündüğü hem de önümüzdeki 12 ayda en çok artmasını beklediği ürün ve hizmet gruplarının başında “gıda” ile “yakıt ve enerji” yer aldı.

Vatandaşın Gündemi Değişmedi: Zam Endişesi Sürüyor

Bu iki kalem, hane bütçesinde önemli bir paya sahip olması nedeniyle vatandaşın enflasyon algısını doğrudan etkiliyor.

Günlük yaşamın vazgeçilmez harcamaları arasında bulunan gıda ürünleri ile enerji giderlerindeki artış, genel fiyat algısını da yukarı çekiyor.

Beklentilerde Değişim Sınırlı, Endişe Güçlü

Bununla birlikte, gıda fiyatlarını en fazla artan ürün grubu olarak değerlendiren katılımcıların oranında sınırlı da olsa bir gerileme kaydedildi.

Bir önceki aya göre 0,2 puanlık düşüş yaşayan bu oran yüzde 41,1 seviyesine indi. Bu küçük gerileme, gıda fiyat artışlarının hâlâ en üst sırada görülmesine rağmen, algıda kısmi bir yumuşama olabileceğine işaret ediyor.

Ancak oran hâlâ yüksek seviyede seyrettiği için gıda enflasyonunun hanehalkı üzerindeki baskısının sürdüğü anlaşılıyor.

Konut piyasasına yönelik beklentilerde ise daha belirgin bir değişim gözlendi. Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarında artış yaşanacağını düşünenlerin beklentisi, ocak ayına kıyasla 3,82 puan azalarak yüzde 35,41’e geriledi.

Bu düşüş, konut fiyatlarındaki artış hızının yavaşlayabileceğine yönelik bir kanaatin güç kazandığını gösteriyor olabilir.

Son yıllarda hızlı yükseliş gösteren konut fiyatlarının ardından, vatandaşın daha temkinli bir artış beklentisine yönelmesi dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Aynı zamanda bu gerileme, yüksek kredi faizleri ve finansman koşullarının talebi sınırlayabileceği düşüncesiyle de bağlantılı olabilir.

Dolar Tahmini Geriledi Ama Seviye Hâlâ Yüksek

Döviz kuru beklentilerinde ise sınırlı bir geri çekilme söz konusu. Katılımcıların 12 ay sonrası için dolar/TL kuru beklentisi, bir önceki aya göre 0,71 TL azalarak 51,56 TL seviyesine düştü. Bu düşüş, kur beklentilerinde kısmi bir iyileşmeye işaret ediyor.

Hanehalkı Geleceğe Karşı Neden Bu Kadar Tedirgin?

Her ne kadar beklenti hâlâ yüksek bir seviyede bulunsa da, önceki aya kıyasla yaşanan gerileme, döviz piyasasına ilişkin öngörülerde bir miktar dengelenme algısı oluştuğunu düşündürüyor.

Kur beklentilerindeki bu değişim, enflasyon beklentileri ve para politikasına yönelik güven algısıyla da yakından ilişkili olabilir.

Anketin dikkat çeken bölümlerinden biri de yatırım tercihleri oldu. Katılımcıların gelecek dönemde hangi yatırım araçlarını tercih edeceklerine ilişkin soruya verdikleri yanıtlar, tasarruf eğilimleri hakkında önemli ipuçları sundu. Buna göre, “altın alırım” diyenlerin oranı bir önceki aya kıyasla 2,7 puan artarak yüzde 55,5’e yükseldi.

Yatırımda Güvenli Liman: Altın Açık Ara Önde

Altının açık ara en çok tercih edilen yatırım aracı olması, belirsizlik dönemlerinde güvenli liman olarak görülmeye devam ettiğini gösteriyor.

Enflasyonun yüksek seyretmesi ve finansal piyasalardaki dalgalanmalar, vatandaşın birikimlerini daha güvenli gördüğü araçlarda değerlendirme eğilimini güçlendiriyor.

Altının ardından ikinci sırada ise “ev/dükkan/arsa vb. alırım” diyenler yer aldı. Ancak bu seçeneği tercih edenlerin oranı aynı dönemde 1,2 puan azalarak yüzde 30’a geriledi. Gayrimenkule olan ilginin hâlâ güçlü olmakla birlikte bir miktar zayıfladığı görülüyor.

Konut Fiyatlarında Beklenti Fren Yaptı

Konut fiyat beklentilerindeki düşüşle paralel seyreden bu gerileme, yatırım amaçlı gayrimenkul talebinde temkinli bir yaklaşımın benimsendiğine işaret edebilir.

Yüksek maliyetler, finansman koşulları ve piyasadaki belirsizlikler, yatırımcıların kararlarını yeniden değerlendirmesine neden olmuş olabilir.

Enflasyon Beklentisi Yüzde 48,81’de Çakılı Kaldı

Genel tabloya bakıldığında, hanehalkının ekonomik beklentilerinde temkinli ancak yüksek seviyelerde seyreden bir görünüm dikkat çekiyor.

Enflasyon beklentisinin yüzde 48,81 düzeyinde sabit kalması, fiyat artışlarına ilişkin kaygıların devam ettiğini ortaya koyuyor.

Gıda ve Enerji Alarm Vermeye Devam Ediyor

Gıda ve enerji kalemlerinin ön planda yer alması, temel ihtiyaç harcamalarının vatandaşın algısında belirleyici olduğunu gösteriyor.

Konut ve döviz kuru beklentilerindeki sınırlı gerileme ise bazı alanlarda daha ılımlı bir beklenti oluştuğunu düşündürüyor.

Gayrimenkule İlgi Zayıflıyor mu?

Öte yandan yatırım tercihlerinde altının açık ara öne çıkması, ekonomik belirsizlik ortamında güvenli liman arayışının güçlendiğini teyit ediyor.

Gayrimenkul tercihlerindeki kısmi düşüş ise yüksek maliyetler ve fiyat artış hızındaki yavaşlama beklentisiyle ilişkilendirilebilir.

Tüm bu veriler bir arada değerlendirildiğinde, hanehalkının hem mevcut ekonomik koşulları hem de gelecek döneme ilişkin olası gelişmeleri dikkatle izlediği ve kararlarını buna göre şekillendirdiği anlaşılıyor.

TCMB’nin yayımladığı Hanehalkı Beklenti Anketi, vatandaşın enflasyon, döviz kuru, konut fiyatları ve yatırım araçlarına dair algısını somut verilerle ortaya koyuyor.

Şubat ayı itibarıyla beklentilerde köklü bir değişim yaşanmazken, bazı kalemlerde sınırlı iyileşmeler gözlemleniyor.

Ancak enflasyon ve temel harcama kalemlerine ilişkin yüksek oranlar, ekonomik gündemin hanehalkı üzerindeki etkisinin güçlü biçimde sürdüğünü gösteriyor.

Bu çerçevede anket sonuçları, ekonomik politika yapıcıları açısından da önemli bir gösterge niteliği taşıyor.