Elektrikli araç devinde skandal: BYD kara listeye alındı
Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi BYD, çalışma koşulları ve işçi hakları ihlali gerekçesiyle Brezilya hükümetinin kara listesine alındı. Türkiye’de fabrika kurması beklenen şirketin bu gelişmeyle birlikte süreci de yeniden gündeme geldi.
Brezilya Çalışma Bakanlığı, Çinli otomotiv devi BYD’yi işçilerin “köleliğe benzer koşullarda çalıştırıldığı” iddialarıyla kara listeye aldı. Karar, Güney Amerika’nın en büyük pazarlarından biri olan Brezilya’da şirketin fabrika projesiyle ilgili tartışmaların gölgesinde yürürlüğe girdi.
Brezilya’da güncellenen listede, şirketin yerel iştiraki BYD Auto do Brasil de yer aldı. İngiliz medyasında yer alan habere göre, listede 163 işçinin olaya dahil olduğu belirtilirken, bu sayının Aralık 2024’te Bahia eyaletinde bir fabrika inşaatında “kurtarılan” işçi sayısıyla örtüştüğü ifade edildi. O dönem yetkililer, şantiyede ciddi güvencesizlik ve kötü çalışma koşulları bulunduğunu öne sürmüştü.
BREZİLYA’DAN "KARA LİSTE" AÇIKLAMASI: YAPTIRIM DEĞİL, ŞEFFAFLIK ADIMI
Brezilya yönetimi ise kara listenin bir yaptırım değil, şeffaflık amacı taşıdığını vurguladı. Süreç kapsamında şirketlere savunma hakkı tanındığı, listede yer alan firmaların ise faaliyetlerine devam edebildiği ancak daha sıkı denetimlerle karşı karşıya kalabileceği belirtildi. Ayrıca bu şirketlerin kamu finansmanına erişimlerinde bazı kısıtlamalar olabileceği ifade edildi.
HİSSELER DÜŞTÜ
BYD cephesi ise Aralık 2024’te yaptığı açıklamada insan hakları ve iş yasalarına sıfır toleransla yaklaştıklarını ve yetkililerle iş birliği içinde olduklarını duyurmuştu. Şirket, iddiaları ayrı olarak reddeden yüklenici Jinjiang Construction Brazil ile sözleşmesini feshettiğini de açıklamıştı. Daha sonra şirket kaynakları, söz konusu iddiaların bir “karalama kampanyası” olduğunu savundu.
Yaşanan gelişmelerin ardından şirketin hisselerinde de sınırlı bir düşüş yaşandı. Hong Kong borsası tatil nedeniyle kapalıyken, Shenzhen’de işlem gören BYD hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.
20 BİN KİŞİYE İŞ KAPISI DENMİŞTİ
Öte yandan, yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla kurulan ve “geleceğin fabrikası” olarak tanımlanan dev kompleksin 20 bin kişiye istihdam sağlaması hedefleniyor. Ancak proje, yaşanan iddialar ve süreç nedeniyle tartışmaların odağında yer almaya devam ediyor.
MANİSA’DA SESSİZLİK: ÇİVİ BİLE ÇAKILMADI
BYD’nin Türkiye’de kurmayı planladığı Manisa fabrikasında ise henüz somut bir gelişme yaşanmazken, şirketin Türkiye satış performansı da sınırlı kaldı. Mart ayında 833 adet, yılın ilk çeyreğinde ise toplam 6 bin 127 araç satışı gerçekleştirildi.