Hürmüz Boğazı’nda kaos! Şok dalgası kapıda

Basra Körfezi’ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol akışıyla küresel tüketimin yüzde 20’sini taşıyor.

Suudi Arabistan, BAE, Irak, Kuveyt ve İran petrolünün önemli bölümü bu stratejik dar geçitten özellikle Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’ye ulaşıyor.

Ancak son gelişmelerle birlikte sevkiyat sert biçimde geriledi. Gerçek zamanlı veri şirketi Kpler’e göre 27 ve 28 Şubat’ta günlük 21 milyon varil seviyesinde olan geçiş hacmi, 1 Mart’ta sadece 3 tanker ve 2,8 milyon varile düştü. Böylece günlük ortalamaya kıyasla yüzde 86’lık dramatik bir daralma yaşandı.

Nakliye maliyetleri artabilir

Bugün itibarıyla İranlı olmayan 706 tanker Boğaz’ın iki yakasında bekliyor. Bunların 334’ü ham petrol, 109’u kirli petrol ürünü, 263’ü ise temiz petrol ürünü taşıyor. Tankerler Orta Doğu Körfezi, Umman Körfezi ve Arap Denizi’nde farklı noktalarda yığılmış durumda.

Sigorta maliyetlerinin yükselmesi ve güvenlik riskinin kritik seviyeye çıkması nedeniyle birçok operatör geçişleri askıya aldı. Körfez içinde yüklemeler sürse bile doğu yönlü çıkışların azalması, teslimat gecikmeleri ve navlun fiyatlarında artış riskini güçlendiriyor.

Enerji şokuna dönüşme potansiyeli taşıyor

İran Devrim Muhafızları’nın gemilere geçiş izni verilmeyeceğine dair mesajlar ilettiği iddiaları gündeme gelirken, resmi bir kapanma açıklaması yapılmadı. Ancak İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO) deniz güvenliği risk seviyesini kritik olarak duyurdu.

Uzmanlara göre Hürmüz’deki tıkanma uzarsa, küresel petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar ve enerji piyasalarında yeni bir arz krizi yaşanabilir. Bu gelişme, sadece bölgesel değil, dünya ekonomisini doğrudan etkileyebilecek bir enerji şokuna dönüşme potansiyeli taşıyor.